پیش نویس دستورالعمل نحوه محاسبه ترانزیت برق

پیش‌نویس «ضوابط تعیین نرخ خدمات انتقال و توزیع برق» تغییر مهمی را در نحوه محاسبه هزینه ترانزیت برق 1405 پیشنهاد کرده است. بر اساس این پیش‌نویس، هزینه استفاده از شبکه به‌جای «قدرت مبنای محاسبه»، بر اساس «انرژی مصرفی» و به‌ازای هر کیلووات‌ساعت محاسبه خواهد شد.

این تغییر می‌تواند هزینه تأمین برق صنایع را تحت تأثیر قرار دهد، اما نتیجه آن برای همه کارخانه‌ها یکسان نیست. برای تشخیص افزایش یا کاهش هزینه، باید علاوه بر نرخ‌های پیشنهادی، میزان مصرف، شرایط اشتراک و روش خرید برق هر واحد صنعتی نیز بررسی شود.

در ساختار پیشین، قدرت مبنای محاسبه نقش اصلی را در تعیین هزینه ترانزیت داشت اما در مدل پیشنهادی، میزان انرژی مصرفی مستقیماً مبنای پرداخت قرار می‌گیرد.

تغییر مبنای محاسبه چه اثری بر هزینه صنایع دارد؟

مهم‌ترین تغییر پیشنهادی، محاسبه هزینه شبکه بر مبنای «انرژی مصرفی» به‌جای «قدرت مبنای محاسبه» است. در ادامه تاثیرات تغییرات نحوه محاسبه توضیح داده شده است.

دو کارخانه با قدرت مبنای محاسبه یکسان، اما ساعات کار متفاوت، در مدل جدید هزینه ترانزیت متفاوتی خواهند داشت. با ثابت بودن سایر شرایط، نسبت هزینه جدید به قبلی برای واحدی با ساعات استفاده بیشتر، بالاتر خواهد بود. در مقابل، واحدهای کم‌کارکرد ممکن است از تغییر مبنا منتفع شوند. نتیجه نهایی به مصرف، قدرت مبنای محاسبه و سطح ولتاژ هر مشترک بستگی دارد.

برای نمونه، نرخ پایه فشار متوسط در پیش‌نویس ۵٬۰۸۰ ریال بهازای هر کیلووات‌ساعت است اما با اعمال ضریب ۰٫۴۸ سال ۱۴۰۵، به ۲٬۴۳۸٫۴ ریال می‌رسد. این عدد نیز پیش از اعمال ضریب ۱٫۳ در موارد مشمول است. پس تحلیل هزینه باید همه مراحل محاسبه را در نظر بگیرد.

پیش‌نویس برای خرید برق از بورس انرژی، به‌جز تابلوی برق عادی، و برق تزریقی صنایع مشمول ماده ۴ قانون مانع‌زدایی، ضریب ترانزیت ۱٫۳ پیش‌بینی کرده است. در نتیجه، ارزیابی پیشنهاد تأمین برق باید مجموع قیمت انرژی، ترانزیت و سایر اقلام قابل‌اعمال را پوشش دهد.

افزایش تدریجی ضرایب تا رسیدن به نرخ کامل، در کنار تعدیل با شاخص قیمت تولیدکننده و امکان اثرگذاری تجدید ارزیابی دارایی‌ها، بودجه‌ریزی چندساله هزینه شبکه را ضروری‌تر میکند.

ماده ۹، تضمین ترانزیت و تحویل برق را با رعایت دستورالعمل‌های شرایط اضطراری شبکه مطرح میکند. بنابراین نمی‌توان آن را به معنای تضمین مطلق عدم قطع برق دانست.
پرسش مهم نسخه نهایی این است کیفیت خدمت چگونه سنجیده میشود و مسئولیت عدم تحویل چگونه تعیین خواهد شد؟ از نگاه ما در توان، نخستین اقدام صنایع باید شبیه‌سازی این مدل روی داده‌های واقعی مصرف خودشان باشد زیرا تغییر مبنای تعرفه میتواند رتبه اقتصادی گزینه‌های تأمین برق را تغییر دهد.

پیش‌نویس «ضوابط تعیین نرخ خدمات انتقال و توزیع برق» می‌تواند نحوه محاسبه هزینه استفاده از شبکه و مقایسه اقتصادی روش‌های تأمین برق را تغییر دهد.

 از نگاه ما در توان، نخستین اقدام صنایع باید شبیه‌سازی مدل پیشنهادی بر اساس قبض برق و داده‌های واقعی مصرف خودشان باشد. زیرا تغییر مبنای محاسبه تعرفه ممکن است رتبه اقتصادی گزینه‌های مختلف تأمین برق را تغییر دهد. انتخاب روش مناسب تأمین برق باید بر اساس مجموع هزینه انرژی، ترانزیت و سایر هزینه‌های قابل اعمال انجام شود.

نکته مهم: این مقاله بر اساس پیش‌نویس «ضوابط تعیین نرخ خدمات انتقال و توزیع برق» تهیه شده و اجرای مفاد آن به تصویب و ابلاغ نهایی وابسته است.